Langer zelfstandig blijven wonen door mensen met dementie in Groningen. Met eigen regie en met domotica is mogelijk. Mensen met dementie hebben dezelfde behoeften als alle mensen. Ze willen de draad van hun leven – ondanks de ontwrichtingen – oppakken met hun dierbaren. En als mens worden behandeld. Daarbij ook “hun ding blijven doen”.

Blijven wonen in de eigen woning waarin zij zich thuis voelen. Deel blijven nemen aan het maatschappelijk leven. Waar nodig ondersteund met zorg totdat het thuis echt niet meer gaat. Hoe kunt u langer thuis blijven wonen ?

Naast praktische informatie ook enige achtergrondinformatie en beleidsontwikkelingen.

Eigen keuze en eigen regie
Als u in een situatie komt of verkeert waarin u voor een korte of langere tijd een beroep moet doen op hulp of ondersteuning, dan loopt u het risico dat overgeleverd bent aan wat er voorhanden is of wat de hulpverlener vindt dat er moet gebeuren. U bent de regie op zo’n moment kwijt en dat kan u kwetsbaar en onzeker maken. U heeft natuurlijk uw familie maar u kunt ook een beroep doen op een onafhankelijke cliënt ondersteuner. Lees meer op deze website bij Onafhankelijke cliëntondersteuning .

Zelfstandig blijven wonen
Blijven wonen in de eigen woning waarin u zich thuis voelt. Dat geldt toch voor iedereen? Het kan ook langer als er de noodzakelijke voorzieningen en ondersteuning zijn.

Als voorbeeld uw badkamer:
Zorg voor vereenvoudiging en verlichting
Vervang een bad in een douche
Zorg voor de juiste plaatsing van hulpmiddelen
Zorg voor een veilige vloer
Kies een douchezitje

Is uw huis geschikt om gezond en zelfstandig oud te worden? Zijn er genoeg voorzieningen in de wijk? En heeft u er voldoende sociale contacten? Met een checklist kunt u nagaan of u lang veilig, comfortabel en plezierig thuis kunt blijven wonen. Lees meer in de Checklist zelfstandig blijven wonen – ikwlz en lees het verhaal 90 jaar en zelfstandig met hulp .

Langer Thuis in Huis – Persoonlijk plan met checklijst langer thuis in huis
Zo lang mogelijk thuis wonen is de wens van veel ouderen én het beleid van de overheid.
Veel ouderen willen niets liever dan in hun eigen vertrouwde omgeving oud worden. Met de technologie van nu en de nodige aanpassingen in huis, is dat steeds beter te doen.

Checklists – trap lopen – slapen – zien – horen – mobiliteit – veiligheid – douch en – wassen – toilet – tuinonderhoud – sociale contacten

Langer Thuis in Huis is een informatieplatform voor mensen die langer thuis in eigen huis willen wonen. Met dit platform bieden zij een overzicht van alle mogelijkheden en oplossingen om mensen zo comfortabel en veilig mogelijk thuis te laten wonen.

De website ‘Langer thuis in huis’ biedt checklists, waarmee ouderen een persoonlijk plan kunnen maken.
Na het invullen van de checklist(s) ontvangen ouderen een persoonlijk plan in hun mailbox met een onafhankelijk advies en een inschatting van de kosten voor aanpassingen in huis. Op de site staat een overzicht van richtprijzen voor veel voorkomende woningaanpassingen. Ook lees je welke ondersteuning de gemeente biedt aan inwoners. Sommige gemeenten verstrekken een voordelige lening aan waarmee ouderen hun woning levensloopbestendig kunnen maken. LangerThuisinHuis is een samenwerkingsproject van de gemeente Breda, de provincie Noord-Brabant, Platform31, de architectenwinkel, BNA-onderzoek en Wonen met Gemak. Lees meer op https://langerthuisinhuis.nl/

Hulpmiddelenwijzer
Als u ouder wordt of een ziekte of beperking hebt, gaan dagelijkse handelingen niet altijd meer vanzelf. Gelukkig zijn er honderden hulpmiddelen die u kunnen helpen. Maar om iets te kiezen dat bij u past, heeft u eerlijke informatie nodig. Onafhankelijk en betrouwbaar.
Die informatie vindt u op de website. Hulpmiddelenwijzer.nl heeft geen commercieel belang.

Er staan meer dan 500 hulpmiddelen op overzichtelijke wijze. Er staat wat het is, waarvoor u het kunt gebruiken, hoe het zit met vergoedingen en welke varianten er zijn. Voor sommige hulpmiddelen zijn er praktische keuzenhulpen aan! u kunt selecteren op dementie zodat u direct kunt zien welke hulpmiddelen er voor mensen met dementie in het aanbod staan.
De Hulpmiddelenwijzer is ontwikkeld door Vilans in opdracht van het ministerie van VWS. Vilans is het landelijke kenniscentrum voor de langdurende zorg. Lees meer op https://www.hulpmiddelenwijzer.nl/

Voorkom onveilige situaties
Als u ouder wordt of als de dementie toeneemt, kunnen er allerlei situaties ontstaan die gevaarlijk kunnen zijn. Het vallen is het meest bekende. Tachtig procent van de ongelukken met ouderen in en om huis komt door een valpartij. De kans op botbreuken daarbij is groot en herstellen van een breuk duurt lang. Door struikelen en vallen in huis zo veel mogelijk tegen te gaan, wordt veel leed voorkomen. Ouder worden kun je niet voorkomen. Maar je bewust zijn van het menselijk gedrag en aanpassing van de omgeving kunnen helpen de veiligheid te vergroten. Je kunt een woning vrij eenvoudig veiliger maken met antislip, betere verlichting en een stevige leuning langs de trap.

Ook mensen met dementie willen zo lang mogelijk voor zichzelf zorgen. Koken hoort daarbij. Door de dementie kan je echter heel vanzelfsprekende zaken vergeten, ook in de keuken. Pannen die droogkoken of gas dat ongemerkt aanstaat, kunnen gevaarlijke situaties opleveren. Hoe zorg je dat koken veilig blijft? Ook in de keuken is het belangrijk om goed in de gaten te houden wat je naaste nog zelf kan. In de keuken staan veel apparaten en een oven, fornuis en kraan die heet kunnen worden. Begrijpt je naaste nog hoe de apparatuur werkt? Weet ze nog waar ze op moet letten bij het koken? Er zijn verschillende manieren om de keuken veilig(er) te maken.

Lees meer over vallen, brand en inbraak in de Checklijst Hoe veilig bent u thuis en veiligheid in huis op https://dementie.nl en https://www.ikwoonleefzorg.nl .
Het vergroten van de veiligheid in en om het huis; daar kunt u zelf ook iets aan doen. Iedereen valt wel eens maar kan ook ernstige gevolgen hebben. In 2016 overleden 3884 inwoners van Nederland door een val, bijna 400 (11 procent) meer dan in 2015).Bron Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in april 2018. Lees meer hoe u zelf vallen zoveel mogelijk kunt voorkomen in Zorg dat u thuis niet valt VeiligheidNL . Ergotherapiepraktijk Emergo, maakte een infographic: Hoe maak je een huis veiliger voor ouderen. Tips voor de keuken, woonkamer, slaapkamer, badkamer en de hal. Lees meer in de Infographic huis veiliger ouderen.

Met het oog op moeder met open-dichtsensoren.
‘Met het oog op moeder’ brengt een moeder en haar zoon in beeld. De zoon is mantelzorger voor zijn moeder. Middels open-dichtsensoren kan hij zien of ze het huis heeft verlaten en weer is thuisgekomen, welke kamers ze binnen loopt en of ze de koelkast heeft opengedaan. Dit geeft hem veel rust, omdat hij op afstand een beetje in de gaten kan houden of zijn moeder haar vaste ritme volgt of dat er bijzonderheden zijn. Qua privacy geeft de zoon aan dat het een beperkte inbreuk is op de privacy, omdat het alleen bewegingsmelders betreft en geen camerabeelden. Misschien dat er in de toekomst nog een gps bij komt op het lichaam, zodat hij kan zien waar zijn moeder is als zij niet thuis is, maar verder wil hij niet gaan. Kijk op https://www.youtube.com/watch?v=ym_oEUiVQtE 

Woonzorgtechnologie
Woonzorgtechnologie gaat om zelfstandigheid en goede zorg, om vrijheid en gemoedsrust, om eigenwaarde en participatie tot op hoge leeftijd. Ouderen kunnen dankzij technologie langer veilig in hun eigen woning blijven wonen en mantelzorgers houden de zorg langer vol, bijvoorbeeld dankzij passieve alarmering met behulp van sensoren, camera’s en moderne communicatiemiddelen. Verschillende vormen zijn zorg op afstand (zoals beeldschermzorg), alarmering, domotica (woonhuisautomatisering waaronder automatische deurontgrendeling) en toezichthoudende technologie. Ook robots worden steeds vaker ingezet in de zorg. De ontwikkelingen gaan snel en de uitdaging is dat er meer bewezen, betaalbare, betrouwbare en gebruiksvriendelijke ICT-oplossingen komen.
Enkele voorbeelden nader toegelicht:

Beeldbellen
Via beeldbellen kan er contact zijn tussen bijvoorbeeld de persoon met dementie en de mantelzorg en bijvoorbeeld de casemanager dementie, waarbij degenen die contact hebben zowel te horen als te zien zijn.

Personenalarmering
Personenalarmering is een alarmknop in de vorm van een polsband of halszender die binnenshuis gebruikt kan worden voor direct contact met een alarmcentrale in het geval van een noodsituatie.

Medicatiebewaking
Bij mensen met bijvoorbeeld lichtere geheugenproblemen of milde dementie kunnen problemen ontstaan om op het goede moment de juiste medicatie te nemen. De apotheek biedt dan porties medicijnen in een zakje aan, dit worden Baxter-zakjes genoemd. Er is één zakje voor elk moment dat medicatie moet worden ingenomen. Een sticker op het zakje geeft aan op welke dag en welk tijdstip het zakje moet worden geopend. De zakjes zitten op een rol die één keer per week door de apotheek aan huis wordt afgeleverd.

Digitaal communicatieplatform
Met een digitaal communicatieplatform wordt bedoeld een afgeschermde website waar mantelzorgers en eventueel ook professionele zorgverleners de afspraken kunnen plannen in een gezamenlijke agenda: wie gaat wanneer bij de persoon met dementie langs? Bij een aantal van deze websites is beeldbellen geïntegreerd.

Leefstijl- of leefpatroonmonitoring
Leefstijl- of leefpatroonmonitoring geeft inzicht in langzame veranderingen in het dagelijks leefpatroon van alleenwonende mensen. De belangrijkste doelgroep waarvoor leefstijlmonitoring nu wordt toegepast is de alleenwonende persoon met dementie. Door middel van sensoren in de woning en een computerprogramma krijgen de mantelzorgers, de casemanager, een andere begeleidende thuiszorgmedewerker en eventueel andere betrokken zorgverleners informatie over het functioneren van thuiswonende ouderen. Leefstijlmonitoring geeft zorgmedewerkers die de cliënt met dementie begeleiden, maar ook andere betrokkenen zoals familie, een beter beeld van de actuele situatie. Zonder dat er camera’s aan te pas komen, biedt het systeem mogelijkheden om te monitoren aanvullend op de reguliere bezoeken. Met behulp van leefstijlmonitoring zie je een crisissituatie vaak eerder aankomen, waardoor je eerder kan ingrijpen.

GPS (Global Positioning System)
GPS (Global Positioning System) is een techniek om iemands positie op een elektronisch kaartbeeld zichtbaar te maken en maakt hiervoor gebruik van satellieten in een baan om de aarde. Het is daarom in principe alleen buitenshuis te gebruiken en niet binnen een gebouw.

Bron Vilans juli 2018. Lees ook meer in Zorgtechnologie sensoren in huis VK 29 juni 2018 en in de De kunst van het klein maken voor succesvolle zorginnovatie en in Proefwoning Groninger Huis Sensoren zijn de basisvoorziening van de toekomst en in de Inspiratiebundel-elf-keer-technologie-toegankelijk-maken en in de Infographic-technologie-dementie-thuis .Meer informatie op https://www.domoticawonenzorg.nl .

Inspiratiebox met 50 technologieën voor zorg in de wijk en langdurige zorg
Technologie kan een grote impact hebben op het leven van cliënten in de wijk. Het aanbod van technologische producten is enorm. In de inspiratiebox Technologie voor zorg en ondersteuning in de wijk vind je meer dan 50 producten en apps die cliënten of zorg en welzijn professionals in de wijk kunnen ondersteunen, én je leest of er financieringsmogelijkheden voor die technologieën zijn. Denk bijvoorbeeld aan producten of oplossingen die cliënten prettig en zelfstandig laten wonen, helpen bij de dagstructuur of producten die helpen bij het (zelf) regelen van zorg.
Financiering van technologie
De meeste technologieën in de inspiratiebox zijn gratis verkrijgbaar of kunnen door een cliënt of familielid zelf aangeschaft worden. Andere technologieën zijn duurder waardoor de drempel om deze producten aan te schaffen hoger is.

In de inspiratiebox vind je een overzicht met technologieën die mogelijk gefinancierd kunnen worden vanuit de Wmo, Zvw of Wlz. Sommige sociale robots zijn bijvoorbeeld aftrekbaar bij de belastingdienst. En het innovatiebudget uit de Wmo geeft soms ruimte om technologieën uit te proberen en te kijken of ze kunnen worden opgenomen in de maatwerkvoorzieningen (Bron Vilans februari 2019) Lees meer in de  Inspiratiebox technologie voor zorg en ondersteuning in de wijk Februari 2019

Inspiratiebox – Technologie in de langdurende zorg
In januari 2018 verscheen de inspiratiebox – Technologie in de langdurige zorg (meer intramuraal gericht)


Deze inspiratiebox is tot stand gekomen in samenwerking met zorgorganisaties Bartiméus, Dichterbij, Koraal, Schakelring, Solis en SWON. In het project ‘Inclusieve samenleving met inzet van technologie’ onderzocht Vilans hoe de inclusie van hun cliënten vergroot kon worden, met inzet van technologie. Daaruit zijn de thema’s en technologische oplossingen van deze inspiratiebox voortgekomen. Bron Vilans februari 2019. Lees meer in de Inspiratiebox technologie in de langdurende zorg Vilans januari 2018

Infographic Technologie bij mensen met dementie thuis
Deze infographic geeft een overzicht van verschillende technologieën die u kunt gebruiken om thuiswonende mensen met dementie te ondersteunen. De technologieën zijn ingedeeld naar de 4 fasen van dementie. Licht geheugenverlies, milde dementie, midden stadium dementie en gevorderd stadium dementie.

Daarnaast laat de infographic zien wie van de technologie gebruik kan maken. Namelijk de cliënt, mantelzorger en/of zorgprofessional. Met dit overzicht kunt u eenvoudig zien welke technologie voor wie in welke fase geschikt is. Bron Vilans januari 2019. Meer info in de Infographic technologie dementie thuis Vilans 2019

Domotica
Voor thuiswonende ouderen met dementie vind je op Zorg voor Beter een overzicht van technologie en domotica. Denk aan apps, beeldbellen, alarmeringssystemen of medicijndispensers met controle op afstand. Lees meer op https://www.zorgvoorbeter.nl/dementie/technologie-hulpmiddelen

Zorg op afstand

Enkele voorbeelden in de volgende video’s.

Zorg op afstand van een thuiszorgorganisatie. Zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, dat willen we allemaal. De thuiszorg van ZZG zorggroep helpt u daarbij. We komen bij u langs, voor zorg aan huis. En waar u dat wenst, bieden we zorg op afstand door te beeldbellen via de PAL4-iPad. Met één druk op de knop horen én zien we elkaar. De video staat op  https://www.youtube.com/watch?v=vw5TpnejYwU

Zorg op afstand bij dementerenden op https://www.youtube.com/watch?v=G6ixD9z7Ui0

Compilatie: Wat kan technologie betekenen in de zorg? Technologie helpt om de kwaliteit van leven van de cliënt te verbeteren. Daarnaast werken veel zorgorganisaties in de langdurende zorg aan een doeltreffender en efficiënter zorgproces met de ondersteuning van technologie op https://www.youtube.com/watch?v=Z1u0f_AQTbQ

Dementie Thuis Amstelland – Geleerde lessen over technologie bij dementie thuis
In de regio Amstelland werken (info september 2018) vier zorgorganisaties en een welzijnsorganisaties samen in het project ‘Dementie Thuis Amstelland’. Het doel is om de kwaliteit van leven van thuiswonende mensen met dementie zo lang mogelijk te behouden. En ook om mantelzorgers te ondersteunen. Mensen met dementie konden een combinatie van verschillende interventies uit proberen zoals dagbesteding en de inzet van technologie. Dagbesteding is heel belangrijk voor de persoon met dementie en de mantelzorger en moet goed aansluiten bij de belangstelling en behoeften. Bij de inzet van thuistechnologie is vooral gekozen voor de inzet van de leefstijlmonitor en GPS. Voor de technische ondersteuning bij de GPS werd een vrijwilliger ingezet. Door het project kijken de betrokken zorgprofessionals volgens de projectleider echt anders naar de inzet van dagbesteding en technologie: “Veel breder. Ze zijn ook creatiever geworden in het denken in mogelijkheden. Dagbesteding is vaak toch het eerste waaraan gedacht wordt, maar thuistechnologie kan een hele mooi aanvulling zijn. Het is echt maatwerk, dus in het begin is het vaak zoeken naar de juiste oplossing, maar daarna wordt het leuk. Binnen de deelnemende zorgorganisaties leeft het onderwerp steeds meer”.

Uit het project komen 5 tips van de zorgprofessionals:
Wees kritisch in wat wel of niet werkt en pas je aan de gebruiker aan.
Observeer de persoon met dementie in zijn of haar leefomgeving zodat je goed in kunt schatten wat er nodig is aan domotica.
Bespreek de mogelijkheden van technologie al in een vroeg stadium, bijvoorbeeld na de diagnose. Het is prettig als de persoon met dementie ook nog enigszins begrijpt waarom het belangrijk is. Met leefstijlmonitoring lever je namelijk ook een stukje privacy in.
Begeleiding bij inzet van domotica is noodzakelijk. Laat zien hoe het werkt, samen met een mantelzorger of familielid erbij. Controleer ook of ze je begrepen hebben. Laat ze het product gebruiken waar jij bij bent.

Het duurt even voordat iets ‘ingeburgerd’ is. Zowel bij de persoon met dementie als de mantelzorger. Geef ze de tijd. Leg het eventueel nog eens uit. En laat het zelfvertrouwen opbouwen in het gebruik. Lees meer in  Geleerde lessen over technologie bij dementie thuis

Vrijheid met GPS systeem
Bewegen en wandelen is goed voor mensen, ook voor mensen met dementie. Onrust ontstaat bij de partner of mantelzorger thuis maar ook bij verzorgenden in een verpleeghuis of andere woonvorm wanneer iemand met dementie alleen naar buiten gaat.

Er zijn meerdere GPS trackkers met verschillende mogelijkheden. Een GPS tracker neemt onzekerheid en onrust bij u en de persoon met dementie weg. In de jaszak, tas of rollator een GPS tracker en u weet altijd waar iemand is via uw online account of smartphone app. U kunt ook een gebied of zone afspreken en ontvang bericht als het gebied of de zone wordt verlaten.

 

 

Dit worden ook wel beweegcirkels genoemd.
In geval van nood drukt de persoon met dementie op een SOS-knop en u ontvangt hier direct bericht van. Ook kunt u een telefonische verbinding tot stand brengen en met elkaar communiceren.

Beoordeel zelf hoe GPS-systemen mensen met dementie kunnen helpen
Vilans heeft infographics gemaakt als ondersteuning om een keuze te maken in de divers GPS-systemen. Een GPS- of lokalisatiesysteem kan de vrijheid voor mensen met dementie flink vergroten. Er zijn alleen veel verschillende soorten op de markt. Om te beoordelen welk GPS-systeem het beste is, zijn er handige infographics beschikbaar. Deze infographics helpen u om persoonlijke eisen te formuleren.
GPS-systemen helpen professionals of mantelzorgers iemand met dementie terug te vinden, die verdwaald is. Er zit wel veel verschil tussen de diverse GPS-systemen. Denk aan verschil in bereik en al dan niet beschikbare functionaliteiten als een alarmknop, of de optie om meerdere mensen het systeem in te laten zien. Omdat er niet één perfect systeem voor alle cliënten en organisaties bestaat, bevatten de infographics afvinklijsten van Vilans. Bron Vilans https://www.vilans.nl (22 oktober 2018). Lees meer in
de   Infographic criteria GPS mensen met dementie thuis
en
de  Infographic criteria GPS mensen met dementie in instelling

Wat is geriatrische revalidatie ?
Geriatrische revalidatie bestaat uit geïntegreerde multidisciplinaire zorg, die gericht is op verwacht herstel van functioneren en participatie bij laag belastbare ouderen, na een acute aandoening of functionele achteruitgang. Gestreefd wordt naar een zodanig herstel op niveau van activiteiten en participatie, dat bij voorkeur terugkeer naar de oude woonsituatie mogelijk is. Hoe gaat dat in de praktijk? Lees meer in   Geriatrische Revalidatie Zorg in Noord-Groningen – Samen knokken om persoonlijke doelen te behalen – november 2018

Geriatrisch Expertisecentrum met bezoek van een ouderenpsycholoog thuis
Kwaliteit van het leven, daar gaat het om. Zo lang mogelijk thuis wonen is mooi, maar het moet wel menswaardig blijven. Zorggroep Almere heeft een Geriatrisch Expertisecentrum met een expertteam dat zowel intramuraal als extramuraal wordt ingezet bij complexe problematiek. Het team bestaat uit een specialiste ouderen geneeskunde, een psycholoog en een maatschappelijk werker dat in Almere ook naar buiten de wijk in gaat. De vroeg signalering van dementie en proactief hulp inzetten bevordert dat mensen met dementie eerder in beeld zijn en hulp aan kwetsbare mensen tijdig ingezet wordt. De ouderenpsycholoog gaat ook zelf op bezoek bij ouderen omdat het voor hen veel te lastig is om naar een praktijk te gaan; ook ontstaat zo een beter beeld van de situatie thuis. Lees meer in (artikel oktober 2018)  Mobiel geriatrisch team – Ze zou zelf nooit een praktijk bezocht hebben

Sensoren in huis en een coach tegen faalangst geven ouderen zelfvertrouwen na een gebroken heup
Oudere mensen willen graag zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Ondanks alle maatregelen om vallen te voorkomen (bijv. geen losliggende kleedjes en snoeren) al dan niet met behulp van een rollator of looprek, komen er jaarlijks nog een 15.000 gebroken heupen voor (Brons zie het artikel hierna). Veel mensen kunnen daarna niet meer niet zelfstandig wonen. Het grootste probleem is meestal dat ouderen na een heupbreuk minder goed bewegen omdat zij faalangst hebben wat het herstel belemmert. Sensoren en een coach helpen tegen de faalangst en bieden meer zelfvertrouwen. Lees meer in Sensor helpt bij herstelbreuk

Medicijngebruik bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden
Bij (langer) zelfstandig blijven wonen, is er ook aandacht nodig voor medicatietrouw na het voorschrijven van medicatie door de huisarts. Meer dan de helft van de patiënten in de apotheek heeft moeite met het begrijpen en onthouden en daardoor ook met het toepassen van informatie over medicatie door de apotheker blijkt uit een onderzoek.

Dit zijn kenmerken die gelden voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. Een deel van deze groep is laaggeletterd. Het is belangrijk dat zorgverleners deze patiënten herkennen en hun communicatie, informatiemateriaal en begeleiding zo aanpassen dat die beter aansluit bij de patiënt. Lees meer in de  Factsheet medicijngebruik bij patienten met beperkte gezondheidsvaardigheden pharos

Preventie risico op ondervoeding bij ouderen
Eén op de tien zelfstandig wonende ouderen is ondervoed (gegevens december 2018). Dit percentage stijgt met de leeftijd en met de zorgbehoefte. Ondervoeding leidt onder andere tot een grotere kans op vallen, ziekenhuisopname of verpleeghuisopname.

De interventie Goed Gevoed Ouder Worden is ontwikkeld door de Stuurgroep Ondervoeding in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en i.s.m. ouderenbond KBO-PCOB. Het doel is het vergroten van bewustwording van zelfstandig wonende ouderen, mantelzorgers en zorgprofessionals t.a.v. oorzaken, gevolgen en behandeling van ondervoeding. De interventie bestaat uit drie onderdelen (website, groepsbijeenkomst voor ouderen en mantelzorgers, scholing voor zorgverleners) en is gericht op het vergroten van bewustwording en het inzicht in eigen voedingsgedrag bij ouderen en mantelzorgers en de eigen-effectiviteit (vaardigheidstraining) bij zorgverleners. De groepsbijeenkomst en scholing worden uitgevoerd door een getrainde, eerstelijns diëtist. Lees meer in de  Brochure Goed gevoed ouder worden of op
https://www.goedgevoedouderworden.nl/ en  https://www.loketgezondleven.nl/leefstijlinterventies/interventies-zoeken/1700079

De omgeving – Looproutes van ouderen brengen beheerkeuzes in kaart
In de Rotterdamse wijk Overschie is een pilot uitgevoerd om looproutes voor ouderen te verbeteren. Het in kaart brengen van zogenoemde ‘plusroutes’, de verbinding tussen veelgebruikte voorzieningen, helpt om prioriteiten te stellen in beheer en onderhoud.
Voorafgaand aan deze pilot zijn de demografische gegevens, woon- en verblijfsplekken en belangrijke looproutes van ouderen in de wijk inmiddels in kaart gebracht. Denk aan routes tussen ouderenlocaties en bus en tramhaltes, winkelgebieden, zorginstellingen, openbare gebouwen (zoals de bibliotheek) en ontmoetingsplekken in de buurt. Op basis daarvan is een ‘plusroutekaart’ ontwikkeld. Van de 128 kilometer aan voetpaden in de wijk, is 25 kilometer onderdeel van zo’n route. In de wijk staan 231 bankjes in totaal. Daarvan staan er 108 op een ‘plusroute’.
Tijdens de pilot is de theorie getoetst aan de praktijk. Zo onderzocht een groep ouderen samen met professionals zoals ouderencoaches, wijkregisseurs en wijkverpleegkundigen, een aantal van de routes in Overschie. Er werd onder andere gekeken welke onvolkomenheden zij onderweg tegenkwamen. Bron https://www.gemeente.nu (februari 2019)  en Lees ook meer in  Een toegankelijke stad voor iedereen Rotterdam 2017

Beleid en ontwikkelingen
De zorg verandert. Er wordt steeds minder zorg vergoed, overheden trekken zich terug en verzorgingstehuizen bestaan straks niet meer. Van ouderen, kwetsbaren en hun omgeving wordt dan ook steeds meer eigen kracht en samenredzaamheid verwacht waarbij het uitgangspunt blijft “Kunt u (blijven) leven zoals dat bij u past. Er ontstaan initiatieven vanuit de bevolking zelf. Domotica maakt voor veel mensen langer thuis blijven wonen mogelijk.

Virtueel verzorgingshuis maar wel thuis blijven wonen
De verzorgingshuizen bestaan niet meer. Technologie maakt het mogelijk om naast diverse vormen van beschut wonen, ook de veiligheid te realiseren in het “thuis blijven wonen”. De essentie van het verzorgingshuis was dat je een beschutte woonomgeving biedt met de veiligheid van aanwezig personeel dat een oogje in het zeil houdt. Zorgaanbieders gaan aan de slag met domotica om een veilige woonsituatie thuis te realiseren. Citaat: “Het is een virtueel verzorgingshuis. In een pilot voor 20 mensen met beginnende dementie bieden we een virtueel verzorgingshuis. In je huis meten sensoren op onder meer voordeur, stoel, koelkast en wc je normale leefpatroon. Bij dit systeem kun je ook gebruik maken van een camera. Voor dat laatste hebben we vanwege de privacy niet gekozen.’ Lees meer in  Thuiszorgtechnologie komt langzaam uit de pilotfase  

Kunt u leven zoals bij u past – Verhalen uit een veranderend zorglandschap
Deze rapportage bevat uitkomsten van ruim 18.000 deelnemers en uitkomsten van verdiepend onderzoek in de periode tot en met augustus 2016. Verdieping vanuit het perspectief van mensen die zelfstandig zorg regelen met het persoonsgebonden budget (pgb), mantelzorgers, mensen met een chronische aandoening of beperking en mensen (65+) die zelfstandig thuis wonen. Zij laten zien waar voor hen goede zorg om draait.

We spreken binnen het zorgstelsel en het sociale domein vaak over het versterken van de eigen regie van mensen. Ervaringen van deelnemers laten zien dat er, waarschijnlijk onbedoeld en mogelijk ook onbewust, regelmatig het tegenovergestelde effect bereikt wordt. Te vaak krijgen mensen die zoeken naar passende oplossingen onvoldoende steun en wordt hun regie zelfs ondermijnd.

Het vermogen om passende zorg en ondersteuning te organiseren, varieert van persoon tot persoon. Ook wat iemand hierbij nodig heeft, kan sterk variëren. De uitkomsten in deze beleidsrapportage tonen aan hoe groot de invloed op de ervaren kwaliteit van leven is wanneer belangrijke voorwaarden ontbreken. Voorwaarden om regie te kunnen voeren en voorwaarden om met belemmeringen in het dagelijks leven om te gaan. Voor iedereen geldt dat passende oplossingen het verschil maken.

Conclusies:

Het hebben van een chronische aandoening of beperking, ouder worden en het bieden van (mantel)zorg aan iemand uit eigen omgeving kan leiden tot belemmeringen op meerdere levensgebieden.
Mensen die aangeven dat het goed gaat, hebben of een passende oplossing gevonden en/of accepteren hun situatie zoals het is. Zij ervaren op dit moment geen belemmeringen.
Toegang tot passende zorg en ondersteuning is voor een deel van de mensen onvoldoende: mensen kunnen het niet betalen en/of komen er niet voor in aanmerking.
Onvoldoende financiële mogelijkheden hebben om een goed passende oplossing te regelen voor de eigen situatie, heeft een negatieve invloed op het dagelijks leven van mensen.
Als mensen weinig financiële mogelijkheden hebben en daarbij geen oplossing meer zien om hun eigen situatie te verbeteren, wordt de kwaliteit van leven bijzonder laag.
Een deel van de mensen belandt hierdoor in een situatie waarbij regievoeren over het eigen leven een lastige opgave wordt.

Aanbevelingen:

De vraag is of de huidige voorzieningen voldoende ruimte bieden aan mensen om eigen regie te voeren over hun leven. En of de professionals voldoende ruimte bieden om mensen daadwerkelijk te respecteren dan wel te ondersteunen in het voeren van regie over hun eigen leven.
Als mensen geen zicht meer hebben op hoe zij hun leven willen en kunnen verbeteren, vraagt het specifieke vaardigheden van de professionals om mensen daadwerkelijk te ondersteunen. Zodat deze mensen weer behoefte en ruimte ervaren om regie te voeren over hun eigen leven.
Toetsing van het zorgproces is nodig op alle niveaus. In welke mate nodigen de stappen die mensen doorlopen om te komen tot passende hulp en/of hulpmiddelen, mensen uit tot eigen regievoering?

Lees meer in Mijn kwaliteit van leven beleidsrapportage-3-december-2016 of op de website https://www.mijnkwaliteitvanleven.nl .

Programma Langer Thuis van VWS
In het Programma Langer Thuis van VWS 18 juni 2018 worden de ontwikkelingen bij de ouderen beschreven.

Meer vitaal en zelfredzaam maar tegelijk ook meer complexe zorg maar ook langer thuis willen en kunnen blijven wonen (92 pct. met minder ouderen in een verpleeghuis met een verdere daling van 16 pct. in 1995 naar 8 pct. in 2018 en in de nabije toekomst 5 a 6 pct.

Technologie en domotica dragen daaraan bij. Lees meer in het Programma langer thuis VWS juni 2018 .

Kleine portemonnee maakt kwetsbare oudere nóg kwetsbaarder – Onderzoek naar alternatieven voor het verzorgingshuis
Voor kwetsbare ouderen is het lastig een betaalbare combinatie te vinden van een geschikte woning, dienstverlening,(gezelschaps)activiteiten en 24/7 hulp in de nabijheid. Dit terwijl kwetsbare senioren juist vaker een lager inkomen hebben. Tegelijkertijd nemen steeds meer ouderen met een ruimere portemonnee het heft in eigen handen en organiseren zij zelf nieuwe vormen van wonen, welzijn en zorg. In een verkenning belichten Platform31 en Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg nieuwe woonzorgarrangementen. Lees meer in  Kleine portemonnee maakt het kwetsbare ouderen nog lastiger . De publicatie Langer thuis is een uitgave van Platform31 en Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (KCWZ) en bestaat uit twee delen. Lees meer in

Langer thuis een verkenning-Behoeften en toekomst woonzorg voor kwetsbare senioren  en

Langer thuis in de praktijk-Vernieuwende woonzorg voor kwetsbare senioren

Hoe burgers het heft in eigen hand nemen in krimpgebieden
Opgezadeld met onverkoopbare grond, tekortschietend vastgoed en een dringende behoefte aan voorzieningen starten achterblijvers in krimpregio’s verrassende nieuwe samenwerkingen met ook Schotten weg uit de zorg! Als voorbeeld:

Een vernieuwende manier van organiseren voor de buurt is te vinden in Noordoost-Groningen

Zorginstellingen trokken zich er de afgelopen jaren terug uit vergrijzende dorpen. Om weggevallen voorzieningen op te vangen, luisterde de gemeente te weinig naar ideeën van bewoners, dus besloten ze hun plannen zelf uit te voeren in het dorp Kloosterburen. Lees meer in Hoe burgers het heft in eigen hand nemen in krimpgebieden .

Zorgzaam dorp
Met het gegeven dat het Groninger platteland vergrijst en de voorzieningen steeds meer uit de dorpen verdwijnen, komt ook de leefbaarheid in de dorpen voor ouderen en kwetsbaren onder druk te staan.

De “Groninger Dorpen” ondersteunen zorgzame initiatieven met de methodiek Zorgzaam Dorp ontwikkeld. Vanuit aantoonbaar gemaakte en dorpseigen behoeftes en wensen, kan een zorgvisie ontstaan óf simpelweg een concreet plan voor een initiatief. Tips om een zorgzaam dorp op te zetten staan in het boekje Zorgzame dorpen en lees meer op http://groningerdorpen.nl/ .

Een aantal voorbeelden hoe op lokaal niveau mensen zorgzaam zijn voor elkaar.

Coöperatie Klooster&Buren
De droom van de coöperatie Klooster&Buren, het hebben van een eigen huis waarin iedereen, die dit wil, beschermd kan wonen werd eind 2016 realiteit.
Klooster&Buren kocht van de Zonnehuisgroep ‘t Olde Heem, toen in gebruik als verzorgingshuis. ‘t Olde Heem is inmiddels geen bejaardenhuis meer, maar een appartementencomplex waarin je (beschermd) zelfstandig woont, met waar nodig 24 uurs zorg en toezicht. De bewoners van ‘t Olde Heem zijn niet alleen bejaarden, iedereen die beschermd wil wonen kan een appartement huren. Een belangrijke groep zijn de veelal jonge mensen met een beperking. Zij wonen in ‘t Olde Heem en werken vaak via Mien Toent je, ook onderdeel van Klooster&Buren bij bedrijven in de omliggende dorpen. De jongste groep zijn de daggasten van het kinderdagverblijf Lutje Heem. Een zelfstandige organisatie, welke ruimte huurt in het pand ‘t Olde Heem.

We kunnen met recht zeggen de mensen in het gebouw variëren in leeftijd van 0 tot bijna 100. Deze diversiteit van bewoners en gebruikers heeft voor iedereen een meerwaarde. Je bepaalt zelf wat je nodig hebt, voor ons ben je uniek als mens met je eigen wensen. Je kunt bijvoorbeeld zelf koken, maar kunt ook kiezen om de door onze koks bereidde maaltijd te bestellen.

Als je de huishoudelijke taken niet zelf kunt uitvoeren, kun je de eigen vertrouwde hulp in de huishouding houden, of wij kunnen voor je bemiddelen in een huishoudelijke hulp.

Het is bij ons zelfs mogelijk om je eigen trouwe kat/hond mee te nemen, mits deze geen overlast geeft voor de andere bewoners. Klooster&Buren heeft een professioneel team van zorgverleners en begeleiders in dienst. De mensen, die in ‘t Olde Heem wonen, kunnen bij dit team hun zorg inkopen. Daarnaast kunnen ze ook, wanneer de zorgvraag dit toelaat, hun eigen thuiszorg meenemen. Bron Coöperatie Klooster&Buren. Lees meer op https://www.kloosterenburen.nl .

Wedde dat ’t lukt
Stichting Wedde dat ‘t lukt is een stichting die ervoor zorgt dat inwoners van Wedde/Wedderveer, Veelerveen en Vriescheloo binnen de gemeente Bellingwedde op een goede en aangename wijze zolang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Dit wordt gerealiseerd door de informele- en de formele zorg met elkaar te verbinden.

Wedde dat ‘t lukt is een bottum-up project van de dorpen, voor het dorp en door de dorpen en werkt met een dorpsondersteuner. Zij signaleert, adviseert en weet verbindingen te leggen tussen verschillende mensen en/of organisaties.

Om elk dorp hun eigen identiteit te laten behouden, hebben de inwoners hun eigen slogan bedacht “Wedde dat ‘t lukt”, “In Veelerveen sta je niet alleen” en “In Vriescheloo doen we het zo”.
Lees meer op https://www.weddelukt.nl en het boekje Wedde dat het lukt .

Zorgcoöperatie Hoogeloon
Sinds 2005 bundelen zij als inwoners van Hoogeloon hun krachten om de zorg in hun dorp zelf te organiseren. Hun doel is dat oudere mensen in Hoogeloon kunnen blijven wonen, ook als zij intensievere zorg nodig hebben. Zodat ze betrokken blijven bij het dorp en het dorp bij hen. Het laat ook zien wat knelpunten blijven: de strikte medische oriëntatie in de ouderenzorg en de marktwerking maar ook aandacht voor mensen met dementie om hen een zo prettig mogelijk leven te gunnen. Lees meer op http://zorgcooperatie.nl/

Hoe burgers het heft in eigen hand nemen in krimpgebieden
Opgezadeld met onverkoopbare grond, tekortschietend vastgoed en een dringende behoefte aan voorzieningen starten achterblijvers in krimpregio’s verrassende nieuwe samenwerkingen met ook Schotten weg uit de zorg! Als voorbeeld:Een vernieuwende manier van organiseren voor de buurt is te vinden in Noordoost-Groningen. Zorginstellingen trokken zich er de afgelopen jaren terug uit vergrijzende dorpen. Om weggevallen voorzieningen op te vangen, luisterde de gemeente te weinig naar ideeën van bewoners, dus besloten ze hun plannen zelf uit te voeren in het dorp Kloosterburen. Lees meer in Hoe burgers het heft in eigen hand nemen in krimpgebieden  .