Dementie is nog niet te genezen. Daarom wordt nog veel onderzoek verricht. Onderzoekers proberen antwoord te krijgen op de vraag welke factoren een rol spelen bij het ontstaan van dementie en hoe na de diagnose het verloop van de ziekte beïnvloed kan worden.

Oorzaken en preventie
Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaken van dementie. Onderzoekers proberen antwoord te krijgen op de vraag welke factoren een rol spelen bij het ontstaan van dementie. Daarmee kan dementie nog niet voorkomen worden. Dementie is immers nog niet te genezen. Daarom is de inzet ook hoe kan voorkomen worden dat mensen het krijgen. Het onderzoek maakt steeds duidelijker hoe de kans op dementie minder kan worden.

Oorzaken dementie
Bij de oorzaken van dementie spelen verschillende risicofactoren een rol. De volgende factoren vergroten onder meer de kans op dementie: roken, weinig bewegen, hoge bloeddruk, diabetes (suikerziekte), sterk overgewicht (obesitas), slechte nierfunctie, weinig mentale activiteit. Op de meeste van deze risico factoren hebben we zelf invloed. Door gezond te leven, wordt de kans op dementie mogelijk kleiner.

Dementie voorkomen
Gezond leven is natuurlijk belangrijk voor iedereen om allerlei ziektes te voorkomen. Vanaf de leeftijd van 45 jaar wordt het extra belangrijk om goed op de gezondheid te letten. Garantie is er op geen enkele manier, want ongezond leven en dementie is namelijk geen oorzaak-gevolgrelatie. Ook iemand die zeer gezond leeft, kan dementie krijgen.

De vitaliteitswijzer is een zelftest die aangeeft hoe fit u bent ten opzichte van uw leeftijdsgenoten. U krijgt een samenvatting en per onderwerp op de samenvatting een aantal adviezen die u ook nog uit kan printen. Met die adviezen kunt u zelf aan de slag om gezonder oud te worden. Meer informatie op http://www.ouderenacademie.nl/ .

Er is ook de Mijn positieve gezondheid Test die helpt kiezen en bespreken wat voor jou belangrijk is
Hoe gaat het? Die vraag krijg je vaak als je bij een arts of hulpverlener komt. Misschien denk je dan – net als veel anderen – dat er gevraagd wordt naar hoe het gaat met je ziekte of klacht. Maar dat vertelt nog niet alles over je gezondheid en je welbevinden. En ook niet over wat jij nodig hebt om je beter te voelen. Daarom is het belangrijk dat je voor jezelf goed weet wat belangrijk is. En dat je daarover bijvoorbeeld met je arts praat.

Deze test helpt daarbij.
Je krijgt een vollediger beeld van hoe het echt met je gaat.
Je kunt de uitkomsten bespreken met je arts of met iemand anders die je vertrouwt.
Je kunt ermee aangeven wat je graag zou willen veranderen en samen bedenken wat daarbij kan helpen.
Je kunt de test vaker doen om te zien of er iets verandert.

De test is gemaakt door Institute for Positive Health (iPH), samen met tal van experts en gebruikers. Het is een initiatief van Machteld Huber, arts en onderzoeker. Zij ontwikkelde en onderzocht het nieuwe idee over gezondheid, nadat zij zelf had ervaren hoe het is om ziek te zijn.

Lees meer op https://mijnpositievegezondheid.nl

Niet voorkomen, wel vertragen
Vaak veroorzaken ingewikkelde ziekteprocessen dementie. Ook door gezond te leven zijn deze processen niet altijd te stoppen. Onderzoekers denken wel dat door de risicofactoren aan te pakken de ziekteprocessen kunnen vertragen. Ook door de hersenen actief te houden is een tegengewicht op de symptomen van dementie. Mensen die de belangrijkste risicofactoren vermijden krijgen gemiddeld tot zo’n 5 jaar later dementie.

Erfelijkheid
In de meeste gevallen van dementie speelt erfelijkheid geen rol. Bij dementie op jonge leeftijd speelt erfelijkheid relatief vaker een rol. Een gezonde levensstijl heeft bij erfelijke dementie minder effect dan bij andere vormen van dementie. Wel worden mogelijk andere ziektes voorkomen.

Een 93 pct. van dementie is te wijten aan ongezonde levensstijl – een 7 pct. is genetisch bepaald.
Op het symposium bij de opening werd n.a.v. de Deminstudie door wetenschappers gezegd dat 7 pct. van het krijgen van dementie genetisch is bepaald. Daar kun je preventief niets tegen doen. Het wachten is op medicatie. De andere 93 pct. heeft een directe of indirecte relatie met een ongezond levensstijl. Het zijn te beïnvloeden factoren zodat er statistisch minder kans op dementie ontstaat. Een gezonde leefstijl bevordert ook minder hart- en vaatziekten en andere ziekten zoals diabetes.
Een voorbeeld is ook dat de mondzorg vaak slecht is en vooral bij ouderen soms schrikbarend slecht is. Een ongezonde leefstijl ( hierbij slechte mondzorg) kan dus leiden tot mond bacteriën die mogelijk een rol hebben bij het krijgen van Alzheimer. Lees meer in Mogelijke rol mondbacterie bij Alzheimer De Volkskrant jan 2019   en over de mondzorg bij ouderen in De mondzorg is bij ouderen vaak schribarend sleccht DvhN jan 2019

Als je gezond eet en actief blijft, loop je minder risico op dementie en ook andere ziekte natuurlijk. Ook als iemand naar een verpleeghuis is gegaan, helpt gezonde voeding. Lees meer over het onderzoek Universiteit van Maastricht in Een dieet tegen dementie – werkt dat

Wat kun je zelf doen om dementie te voorkomen – Tips van Mantelzorgelijk
Dementie – doodsoorzaak nummer één in Nederland – is een ziekte waar veel mensen enorm bang voor zijn. Hoe kan het dat sommige mensen het krijgen, en anderen niet? Daar wordt veel onderzoek naar gedaan, onderzoekers kijken daarbij naar verschillende oorzaken. Ook de manier waarop je leeft, heeft invloed op de kans om deze hersenziekte te ontwikkelen. In het artikel Wat kun je zelf doen om dementie te voorkomen   ( september 2018) staan een aantal tips van Mantelzorgelijk met wat je zelf kunt doen om dementie te voorkomen.

Preventie van dementie – We zijn zelf het medicijn
Dementie is een nare aandoening waar geen medicijn voor is. Het aantal gevallen van dementie neemt de komende jaren schrikbarend toe. In Limburg gaat dat harder dan in de rest van het land. Dat 30% van de gevallen van dementie te voorkomen is door een bepaalde leefstijl te bezigen is bij maar weinig mensen bekend. Proberen dementie te voorkomen is de beste optie die we hebben. Hoe eerder je daarmee begint, hoe beter het is. Ook voor mensen die nog maar een jaar of 40 oud zijn is het verstandig om met gezonde leefstijl aan de slag te gaan. Dat is beter dan wachten op een medicijn dat er misschien niet komt en bovendien zinvol omdat diezelfde gezonde leefstijl ook effect heeft op heel veel andere ernstige aandoeningen. We zijn zelf het medicijn dus. Wacht niet, begin nu. Bron en informatie (21 september 2018) https://www.wezijnzelfhetmedicijn.nl of hoor het op de campagnetrailer ‘We zijn zelf het medicijn’ van Alzheimer Centrum Limburg, gericht op bevordering hersengezondheid en tegengaan van dementie op oudere leeftijd
https://youtu.be/lMX_S_JKGAo

Gezonde leefstijl
Loketgezondleven.nl biedt professionals kennis, tips en praktische handvatten bij hun werk aan de gezonde leefstijl van burgers. Lees meer in de Infographic gezondewijk aanpak dec 2018   en op de website https://www.loketgezondleven.nl/

Als goed eten en bewegen moeilijker wordt
Bij het ouder worden is een goede voeding, samen met beweging, belangrijk voor het behoud van spierkracht en conditie. Misschien merkt u dat u minder ver kunt lopen dan voorheen, of dat u meer moeite krijgt met dagelijkse dingen?

Dit kan te maken hebben met uw voeding. Want als eten moeilijker wordt, kan dat leiden tot tekorten en uiteindelijk tot ondervoeding. Maar wat is nu een goede voeding? En hoe kunt u ervoor zorgen dat u in beweging blijft? Informatie en adviezen over zowel goede voeding, ondervoeding als beweging bij ouder worden.
https://www.goedgevoedouderworden.nl/

Gezondheidscijfers in de Provincie Groningen
De GGD Groningen heeft een website met informatie over de publieke gezondheid. Het is een dashboard met per gemeente ( en ook op wijkniveau) de aantallen of percentages van de inwoners die een gezonde of ongezonde leefstijl hebben zoals roken, alcoholgebruik, te weinig bewegen en overgewicht. De website wordt volgens de GGD continu aangevuld en geactualiseerd. Lees meer op
https://ggdgroningen.incijfers.nl/dashboard

Voorbereiden op de toekomst – ga als oudere zelf aan de slag
Veel ouderen verliezen in de loop der jaren de grip op hun leven. Hoe kunnen zij er zelf voor zorgen dat ze zo lang mogelijk de regie houden? Wat kunnen zij doen om zich voor te bereiden op hun toekomst? Ouderen zelf stelden 7 aandachtspunten op.
1.Sociaal actief blijven
Onderhoud uw sociale netwerk. Neem deel aan terugkerende groepsactiviteiten. Ervaringen delen met anderen helpt om sociale contacten structureel te maken en om echte betrokkenheid te ervaren.

2.Fysiek actief blijven
Beweeg! Dit helpt om gezond en mobiel te blijven. Naast bewegen is ook een gezonde leefstijl (gezonde voeding, verantwoord alcoholgebruik en niet roken) van belang. Voorkomen is beter dan genezen.
3.Mentaal actief blijven
Lees boeken, kranten en tijdschriften, maak puzzels of schrijf brieven: zo houdt u uw geheugen in conditie.
4.Zorgen dat je mee blijft tellen
‘Ertoe doen’ is belangrijk voor ieder mens. Deze behoefte houdt niet op als u ouder wordt. Hoe? Door iets voor een ander te betekenen, van waarde zijn, uitgaan van wat wél in plaats van wat misschien niet meer lukt.
5.Voorbereiden op beperkingen
Denk tijdig na over een aantal belangrijke vragen zoals: Waar wil ik oud worden? Wat zijn de financiële consequenties van een nieuwe levensfase? Welke zorg en ondersteuning is er in mijn omgeving beschikbaar? Welke acties moet/kan ik nu al ondernemen?
6.In gesprek gaan over wensen en behoeften
Denk zelf na over de toekomst, maar deel deze gedachten ook met familie en/of vrienden en zorgverleners (zoals de huisarts).
7.Gebruik maken van technologie
Blijf bij! Zorg dat technologische mogelijkheden niet te ver van u af komen te staan. Met bijvoorbeeld Whatsapp, Facetime, Skype of Facebook kunt u sociale contacten op afstand onderhouden. En voor beleidsmakers: zorg dat ouderen kunnen kennismaken met en gebruik maken van techniek zonder hoge (financiële) drempels.
Het is belangrijk dat ouderen zelf, mét steun van overheden, zorginstellingen en woningstichtingen met bovenstaande punten aan de slag gaan.
Bron Beter Oud jan 2019 en lees meer op https://www.beteroud.nl/ouderen-voorbereiden-toekomst.html

Onderzoek
Rondom dementie wordt al jarenlang veel onderzoek gedaan. Er wordt steeds meer bekend over de processen die dementie veroorzaken. Die kennis draagt bij om behandelingen te vinden die dementie voorkomen of beter en sneller een diagnose te kunnen stellen.

Foto © Vlaamse Ouderenraad | Deyaert Alex

Daardoor kunnen mensen met dementie en hun naasten eerder gespecialiseerde hulp en ondersteuning krijgen. Mensen met dementie kunnen ook langer en zelfstandiger meedoen in onze samenleving.

Informatie over onderzoek – een aantal voorbeelden
Dementie is nog niet te genezen. Daarom wordt er nu op ingezet dat zoveel mogelijk voorkomen wordt dat mensen het krijgen. Een hoogleraar epidemiologie van het Erasmuscentrum Rotterdam en een neuroloog bij het VUmc Alzheimercentrum geven als voorbeeld hun visie op onderzoek weer. Lees meer in het artikel Preventie en behandeling van dementie – wat moet er gebeuren
Als voorbeeld ook de 5 onderzoeken vanuit de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) in juli 2018 met als onderwerpen: De rol van microglia in de ziekte van Alzheimer; Het ontrafelen van de vasculaire component in dementie; Lekkende hersenvaatjes in dementie; Hoe krijgen we grip op de dementie epidemie?; Wat is de invloed van het langer thuis blijven wonen van mensen met dementie op de kosten en op het aantal crisissen. Lees meer in Nieuwe onderzoeken naar dementie dankzij NWO-Veni subsidie

Catch-Cog project – Een nieuwe, korte test voor beginnende dementie

In het Catch-Cog project hebben onderzoekers van het Alzheimer Centrum Amsterdam een nieuwe, korte test samengesteld, met als doel om het verloop van dementie beter in kaart te kunnen brengen. Zij onderzochten of de nieuwe test goed kan meten wat belangrijk is voor mensen met beginnende dementie.

Lees meer in Catch-Cog project – Op weg naar een betere maat om het verloop van dementie in kaart te brengen

De Demin studie is een proef-bevolkingsonderzoek die u inzicht kan geven in uw (hersen)gezondheid en u krijgt een online op-maat-gemaakt leefstijladvies.
Het onderzoek naar het risico op dementie is in volle gang. Daardoor wordt steeds duidelijker wat mensen kunnen doen om het risico op het ontwikkelen van dementie op latere leeftijd te verkleinen. Belangrijke risicofactoren voor dementie zijn: roken, alcoholgebruik, overgewicht, te weinig mentale uitdagingen, te weinig beweging en verschillende ziektes en aandoeningen. Helaas is er geen methode die garandeert dat u geen dementie krijgt.
Hoge leeftijd: hoog risico op dementie
De gemiddelde Nederlander wordt steeds ouder. En leeftijd is de grootste risicofactor voor dementie. Van de mensen tussen de 65 en 69 jaar heeft ongeveer 1 procent dementie, maar van de mensen boven 90 jaar gemiddeld 40 procent. Als uw familieleden dus oud worden, is de kans groot dat er dementie in uw familie voorkomt.

Leeftijd Percentage mensen met dementie
65-69                1 pct
70-74               2 pct
75-79                7 pct
80-84             18 pct
85-90             33 pct
90-plus          40 pct
Wilt u weten wat u kunt doen om uw hersenen gezond te houden?
Is onlangs ook bij één van uw ouders dementie vastgesteld en wilt u meer weten over dementie? Zoals wat dementie is, wat de risico factoren voor dementie zijn, of dementie erfelijk is en of dementie kan worden voor komen dan kunt u een vragenlijst invullen.
Doe dan mee aan de Demin studie. De Demin studie is een proef-bevolkingsonderzoek die u inzicht kan geven in uw (hersen)gezondheid en krijgt u een online op-maat-gemaakt leefstijladvies.
Bron (december 2018) en meer informatie op https://www.demin.nl

Whitepaper Onderzoek hoe kunnen we dementie stoppen
Nu werken over de hele wereld onderzoekers aan oplossingen voor de ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie, frontotemporale dementie, Lewy body dementie en andere ziektes die tot dementie leiden. Deze whitepaper volgt de zoektocht naar antwoorden door wetenschappers wereldwijd en in het bijzonder van onderzoekers in Nederland. Het is een greep uit al het onderzoek naar genezen, behandelen en voor- komen van dementie. Hoe ver zijn we nu eigenlijk anno 2018? Lees meer in de Whitepaper Onderzoek hoe kunnen we dementie stoppen Alzheimer Nederland maart 2019

Onder dementieprofessoren
In de zomer van 2018 startte Prof.dr. Robbert Huijsman met een serie interviews met collega-hoogleraren. In totaal sprak hij met 44 dementieprofessoren. In zijn boek ‘Onder dementieprofessoren’ bundelde hij de interviews. In deel B maakte hij portretten van alle dementieprofessoren, inclusief hun belangrijkste onderzoekslijnen, kernpublicaties en hyperlinks voor directe toegang naar al hun werk. Het boek is bedoeld ter inspiratie voor collega onderzoekers en iedereen werkzaam of geïnteresseerd in het dementieveld. Lees meer in Onder dementieprofessoren – overzicht van hun werrk en inzichten – Robert Hijsman

Het gezicht van dementieonderzoek – Projectleiders van Memorabel aan het woord
Veel onderzoek vindt plaats naar de oorzaken van dementie, de behandeling en het verbeteren van de zorg en het welzijn. Een aantal dementieonderzoekers vetellen in interviews – september 2018 – over hun ambities en de resultaten die ze verwachten. Wat hopen ze te weten te komen over de oorzaken van dementie, op welke manier zoeken ze naar behandelingen en hoe dragen ze bij aan een betere zorg voor mensen met dementie en hun naasten? De interviews gaan over een groot aantal aspecten van het leven van mensen met dementie maar laten ook indrukken na bij de onderzoekers zelf. Lees meer in Het gezicht van dementieonderzoek – Projectleiders van Memorabel aan het woord

Alzheimer Centra Nederland
In Nederland zijn een aantal Alzheimer Centra waar onderzoek verricht wordt. Het Alzheimer Research Centrum Groningen is een kennis- en onderzoekscentrum op het gebied van Alzheimer en dementie.

De doelen van het centrum zijn om de kwaliteit van leven bij mensen met dementie en hun naaste verwanten te verbeteren én om wetenschappelijk onderzoek naar geheugenstoornissen en dementie te stimuleren. Meer informatie op https://alzheimercentrumgroningen.nl/

 

We bestrijden Alzheimer met liefde en sokken. En de ziekte lacht ons uit.
Onderzoek is nodig; in een column een pleidooi voor onderzoek en hoe het komt dat daarbij de verkoop van sokken nodig is. Alzheimer is de lelijkste ziekte, een van de grootste en duurste ziektes van deze tijd. Niemand weet waar het stopt. Het is ook een ziekte zonder verhaal: er is geen spanningsboog en het loopt nooit goed af. Iedereen doet z’n best en koopt alzheimersokken en wacht op het einde. Er valt met die ziekte niks te winnen. Daarom verkopen ze alzheimersokken op het station. Maar het is wel een omweg: sokken verkopen voor onderzoeksgeld. De echte vraag is waarom de wetenschappers zo lang op subsidie moeten wachten. Waarom ze moeten bedelen in een knetterrijk land, om te vechten tegen iets wat iedereen bedreigt. Zo blijft het een ziekte zonder verhaal. Ik laat de sokken de sokken en rij de 125 kilometer naar mijn vader. We bestrijden de ziekte met liefde. En de ziekte lacht ons uit. Bron De Volkskrant 20 september 2018 Lees meer in We bestrijden Alzheimer met liefde en sokken

Kritische kanttekening bij al het onderzoek
Stichtingen als Alzheimer Nederland spiegelen een fata morgana voor waarin alle ziektes bijna de wereld uit zijn. Er is geen ruimte is voor kritiek. Geen misverstand: De medische wetenschap verricht veel heilzaam werk. Maar het zou haar sieren en het zou getuigen van maatschappelijk verantwoord gedrag als ze een toontje lager zingt. Erkent dat zij de wijsheid niet in pacht heeft. Dat er grenzen zijn aan haar begrijpen van het mysterie van het leven en dat ziekten niet alleen een noodlottig toeval zijn, maar ook en misschien wel vooral, de toegangspoort tot magische krachten van wat het wezen is, van wat ons mens maakt. Lees meer in Opinie – Eeuwig gezond blijven, dat kan niet

Informatiebank
De resultaten van onderzoeken zijn niet altijd eenvoudig te vinden voor de naasten en zorgprofessionals die dagelijks te maken hebben met mensen met dementie. Moderne dementiezorg heeft daarom een databank van onderzoeken voor de naasten van mensen met dementie en zorgprofessionals. Meer informatie op https://modernedementiezorg.nl/